Λέγαμε την 22 Ιουλίου 2026 ➡ Η κυβέρνηση του Μητσοτάκη το έκανε και αυτό! Στήνει «Ανώνυμη Εταιρεία» για τη διαχείριση της Πολιτιστικής Κληρονομιάς ! Η κυβέρνηση μετατρέπει σε «οίκο εμπορίου» τα Μνημεία
Στο επίκεντρο βρίσκεται η Space Hellas μετά τα δημοσιεύματα για ακύρωση από την Ενιαία Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) του διαγωνισμού του ΟΔΑΠ για την παραχώρηση 27 πωλητηρίων σε αρχαιολογικούς χώρους και μουσεία. Η διαδικασία είχε κατακυρωθεί στην ένωση Space Hellas.
Η υπόθεση αφορά ένα δίκτυο καταστημάτων σε κορυφαίους πολιτιστικούς προορισμούς, μεταξύ των οποίων η Ακρόπολη, οι Δελφοί, η Κνωσός και η Αρχαία Ολυμπία. Η προβλεπόμενη διάρκεια ήταν έξι χρόνια, με δυνατότητα παράτασης για ακόμη έξι, έναντι συνολικού μηνιαίου ανταλλάγματος 50.600 ευρώ και επιπλέον ποσοστού 2% επί των πωλήσεων.
Η προσφυγή που ανέτρεψε τη διαδικασία
Σύμφωνα με δημοσιευμένες πληροφορίες, η εξέλιξη ακολούθησε προσφυγή της ΟΡΜΗΝΙΑ ΙΚΕ, η οποία υποβλήθηκε στις 28 Αυγούστου. Η εταιρεία υποστήριξε ότι δεν πληροφορήθηκε εγκαίρως τον διαγωνισμό ώστε να συμμετάσχει.
Το κρίσιμο ζήτημα ήταν ο τρόπος με τον οποίο προκηρύχθηκε η παραχώρηση. Ο ΟΔΑΠ είχε ακολουθήσει το πλαίσιο για εκμισθώσεις ακινήτων του Προεδρικού Διατάγματος 715/1979. Κατά τις ίδιες πληροφορίες, η ΕΑΔΗΣΥ έκρινε ότι το αντικείμενο αποτελούσε παραχώρηση υπηρεσιών, με εφαρμοστέο πλαίσιο τον νόμο 4413/2016 και διαφορετικές υποχρεώσεις δημοσιότητας.
Σύμφωνα με όσα έχουν δημοσιοποιηθεί, η εκτιμώμενη αξία υπερέβαινε το ενωσιακό κατώφλι και απαιτούνταν δημοσίευση σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Τα 50.600 ευρώ και η απάντηση του ΟΔΑΠ
Το οικονομικό αντάλλαγμα αντιστοιχεί σε 607.200 ευρώ τον χρόνο, πριν από το ποσοστό επί των πωλήσεων. Ο αριθμητικός μέσος όρος είναι περίπου 1.874 ευρώ τον μήνα ανά πωλητήριο. Για να αξιολογηθεί, όμως, η συμφωνία χρειάζονται στοιχεία για τον τζίρο, τα έξοδα και τις υποχρεώσεις κάθε καταστήματος.
Ο ΟΔΑΠ είχε υπερασπιστεί το μοντέλο λειτουργίας με ανακοίνωση στις 2 Οκτωβρίου, πριν από τα δημοσιεύματα για την ακύρωση. Υποστήριζε ότι το δίκτυο πωλητηρίων είχε εμφανίσει σωρευτικό αρνητικό αποτέλεσμα περίπου 13 εκατ. ευρώ την πενταετία 2021–2025 και παρουσίαζε τη νέα συμφωνία ως πηγή εγγυημένων εσόδων άνω των 600.000 ευρώ ετησίως.
Ο Οργανισμός ανέφερε ακόμη ότι τα ακίνητα και ο μόνιμος εξοπλισμός παραμένουν δημόσια και ότι η έκδοση εισιτηρίων και τα σχετικά έσοδα εξακολουθούν να ανήκουν αποκλειστικά στην αρμοδιότητά του.
Ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων εκφράζει την ικανοποίησή του
Ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων εκφράζει την ικανοποίησή του για τις πρόσφατες αποφάσεις υπ’ αρ. 1831 και 1828 της Ενιαίας Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ), με τις οποίες ακυρώνεται ο διαγωνισμός για την πολυετή εκμίσθωση και οικονομική εκμετάλλευση ομάδας 27 πωλητηρίων σε κορυφαίους αρχαιολογικούς χώρους και μουσεία της χώρας, που σημειωτέον χρηματοδοτήθηκαν από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ). Με τις αποφάσεις αυτές ακυρώνεται και η από 14/8/2026 σχετική σύμβαση με την Κοινοπραξία Space-Radiant, καθώς και ο διαγωνισμός για την ανάθεση σε ιδιώτη, της χρήσης των WC και των lockers της Ακρόπολης και άλλων αρχαιολογικών χώρων της Αθήνας, από τους επισκέπτες, έναντι αντιτίμου.
Το θέμα αυτό ήταν ένα από τα ζητήματα που είχε επισημάνει ο Σύλλογος στην από 4/10/2026 αναφορά του στους αρμόδιους ελεγκτικούς μηχανισμούς της Ελλάδας και στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO). https://archaeol.gr/ypovoli-anaforas-gia-ta-politiria-tou-odap/
Στους διαγωνισμούς αυτούς ο ΟΔΑΠ έκανε χρήση του ΠΔ 715/1979 αντί των διατάξεων του Ν. 4413/2016 και των αντίστοιχων ευρωπαϊκών οδηγιών. Κατ’ αυτόν τον τρόπο ο ΟΔΑΠ εμφάνισε την σχετική σύμβαση ως σύμβαση εκμίσθωσης, αποκρύπτοντας ότι πρόκειται για σύμβαση ανάθεσης σε ιδιώτη της οργανωμένης παροχής και διαχείρισης υπηρεσίας. Παράλληλα, παρέκαμψε την υποχρέωση τήρησης συγκεκριμένων υποχρεώσεων δημοσιότητας, εξαιρώντας τη δημοσιοποίηση σε πανευρωπαϊκό επίπεδο και το τίμημα της σύμβασης, τεχνηέντως, υπολογίστηκε κάτω από τα όρια του διεθνούς διαγωνισμού. Επιπλέον, οι διαγωνισμοί αυτοί περιέλαβαν φωτογραφικές διατάξεις, που σε συνδυασμό με τα παραπάνω, οδήγησαν στην υποβολή φακέλου μόνον από την Κοινοπραξία Space-Radiant.
Η ΕΑΔΗΣΥ με τις προαναφερόμενες αποφάσεις, επαναφέρει το Δ.Σ. του ΟΔΑΠ, κατά το σκέλος αυτό, στη νομιμότητα δικαιώνοντας απόλυτα την επιχειρηματολογία του ΣΕΑ.
Μετά την ακύρωση των φωτογραφικών διαγωνισμών, το Δ.Σ. του ΟΔΑΠ είναι έκθετο και υπόλογο και πρέπει να αναζητηθούν ευθύνες. Από την όλη μεθόδευση ανακύπτουν τα εξής ερωτήματα: Για ποιον λόγο ο ΟΔΑΠ αποφάσισε να ιδιωτικοποιήσει τα πωλητήρια, τις τουαλέτες και τα lockers των αρχαιολογικών χώρων; Για ποιον λόγο ο ΟΔΑΠ δεν εφάρμοσε τη νομοθεσία που εφαρμόζουν όλες οι Υπηρεσίες του ΥΠΠΟ και το ελληνικό δημόσιο εν γένει; Για ποιο λόγο σε σειρά διαγωνισμών του ΟΔΑΠ υπάρχει ένας μόνο υποψήφιος ανάδοχος; Με ποιους συνεργάστηκε το Δ.Σ. του ΟΔΑΠ για να καταρτίσει τα τεύχη αυτών των διαγωνισμών που ακυρώθηκαν; Γιατί ο ΟΔΑΠ έκανε σειρά απευθείας αναθέσεων μελετών στις ίδιες εταιρείες (σύγκρουση συμφερόντων) και για ποιον λόγο στους όρους του διαγωνισμού έχουν υπεισέλθει φωτογραφικές ρυθμίσεις που αφορούν τις συγκεκριμένες εταιρείες; Για όλα τα παραπάνω ερωτήματα το ΔΣ του ΟΔΑΠ οφείλει να λογοδοτήσει.
Είναι ωστόσο σημαντικό να επισημάνουμε ότι και τα πωλητήρια του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, του Εθνικού Μουσείου Εναλίων Αρχαιοτήτων, του Μουσείου «Θεσσαλονικέων Μητρόπολις» (Παύλου Μελά), του πρώην βασιλικού κτήματος Τατοΐου, του πωλητηρίου στον Μυστρά, του Βιομηχανικού Συγκροτήματος Πειραιώς 260, της Βιοτεχνίας Ελληνικών Μαντηλιών (ΒΕΜ), του Τεμένους Τεφτερντάρ στην Κω, καθώς και τα δύο πωλητήρια του Κεραμεικού, έχουν, σε προγενέστερο χρόνο, ήδη εκμισθωθεί στην ίδια Εταιρεία (Space-Radiant), με το ίδιο θεσμικό πλαίσιο το οποίο η ΕΑΔΗΣΥ έκρινε παράνομο. Είναι αυτονόητο ότι και αυτές οι συμβάσεις πρέπει να ακυρωθούν ως μη νόμιμες.
Όλα αυτά βρίσκονται σε ευθεία συνάρτηση με την ευρύτερη κυβερνητική πολιτική των ιδιωτικοποιήσεων κάθε δημόσιου αγαθού, της δημιουργίας Α.Ε. εμπορίας πολιτισμού και των απευθείας αναθέσεων σε συγκεκριμένες εταιρείες. Η απόλυση προσωπικού και η ανάθεση σε ιδιωτικές εταιρείες της λειτουργίας κρίσιμων υποδομών των αρχαιολογικών χώρων (εκδοτήρια, πωλητήρια, χώροι υγιεινής) και η πλήρης εμπορευματοποίηση (αύξηση εισιτηρίων, πριβέ ξεναγήσεις, γεύματα σε αρχαιολογικούς χώρους και μνημεία) είναι κυβερνητική πολιτική την οποία εφαρμόζει κατά γράμμα το κυβερνητικά διορισμένο Δ.Σ. του ΟΔΑΠ.
Ο ΣΕΑ εκφράζει την έντονη ανησυχία του για τον τρόπο που ο ΟΔΑΠ αντιμετωπίζει τη διαχείριση των αρχαιολογικών χώρων και μνημείων της χώρας, όχι προς όφελος του δημόσιου κοινωνικού αγαθού που είναι η πολιτιστική κληρονομιά, αλλά στο όνομα δημιουργίας μιας μονοπωλιακής αγοράς και για το συμφέρον των ολίγων. Ζητάμε την ακύρωση της πολιτικής των ιδιωτικοποιήσεων και της εμπορευματοποίησης αρχαιολογικών χώρων και μνημείων.
Η διαχείριση των αρχαιολογικών χώρων ανήκει στην Αρχαιολογική Υπηρεσία, όχι στον ΟΔΑΠ και σε οποιαδήποτε Α.Ε.
Πρόσληψη μόνιμου προσωπικού στο ΥΠΠΟ για τις ανάγκες των αρχαιολογικών χώρων, των μνημείων και των μουσείων, ώστε τα πωλητήρια, οι χώροι υγιεινής, τα εκδοτήρια των αρχαιολογικών χώρων να τα διαχειρίζεται το προσωπικό του ΥΠΠΟ και του ΟΔΑΠ.
Κατάργηση των «πριβέ» ξεναγήσεων και των γευμάτων, επαναφορά της χειμερινής έκπτωσης και όλων των εκπτώσεων στα εισιτήρια των αρχαιολογικών χώρων των μνημείων και των μουσείων.
Ο ΣΕΑ και μέσω του Συντονισμού των Πρωτοβάθμιων Σωματείων του ΥΠΠΟ θα συνεχίσει τον αγώνα του κατά της εμπορευματοποίησης του πολιτισμού με κάθε πρόσφορο μέσο.
………………………………………………………………………………………………………….
What do you feel about this post?
Like
Love
Happy
Haha
Sad
