BRICS. Στις 6-7 Ιουλίου 2025 διεξάγεται η 17η Σύνοδος Κορυφής στο Ρίο ντε Τζανέιρο της Βραζιλίας

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ: Προφίλ της ένωσης BRICS

Στις 6-7 Ιουλίου 2025, το Ρίο ντε Τζανέιρο θα φιλοξενήσει την 17η Σύνοδο Κορυφής των BRICS, στην οποία θα συμμετάσχουν εκπρόσωποι από περίπου 20 χώρες, συμπεριλαμβανομένων των μελών των BRICS, των κρατών-εταίρων και των προσκεκλημένων χωρών.

Ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ θα ηγηθεί της αντιπροσωπείας της Μόσχας, ενώ ο Ρώσσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν θα συμμετάσχει στη σύνοδο κορυφής μέσω βιντεοκλήσης.

Η φετινή σύνοδος κορυφής θα πραγματοποιηθεί με το σύνθημα «Ενίσχυση της Παγκόσμιας Συνεργασίας του Νότου για μια πιο Συμπεριληπτική και Βιώσιμη Διακυβέρνηση». Η ημερήσια διάταξη αναμένεται να επικεντρωθεί στην εμβάθυνση της συνεργασίας στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης, του εμπορίου και των επενδύσεων, καθώς και στην αντιμετώπιση βασικών ζητημάτων όπως η ασφάλεια, η κλιματική αλλαγή και η διακυβέρνηση της τεχνητής νοημοσύνης.

Οι συντάκτες του TASS έχουν ετοιμάσει ένα ειδικό αφιέρωμα στην ιστορία των BRICS και στις εξελισσόμενες δραστηριότητές τους.

Δημιουργία και στόχοι

Οι συνιδρυτές του οργανισμού ήταν η Βραζιλία, η Ρωσσία, η Ινδία και η Κίνα. Το ακρωνύμιο BRIC προήλθε από τα ονόματα των χωρών μελών του συνδέσμου στα αγγλικά. Μετά την ένταξή της Νότιας Αφρικής σε αυτούς το 2011, ο σύνδεσμος μετονομάστηκε σε BRICS. Στην πρώτη σύνοδο κορυφής στο Αικατερινούπολη τον Ιούνιο του 2009, ο στόχος του ορίστηκε ως «η ανάπτυξη συνεπούς, ενεργού, ρεαλιστικού και ανοιχτού διαλόγου και συνεργασίας μεταξύ των χωρών». Αργότερα, οι BRICS διακήρυξαν ότι δεν αποτελούσαν μπλοκ ή ανταγωνιστή τρίτων μερών.

Επέκταση των BRICS

Στη συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών της πεντάδας τον Μάιο του 2022, η οποία πραγματοποιήθηκε μέσω βιντεοκλήσης, η Κίνα πρότεινε την έναρξη μιας διαδικασίας επέκτασης των BRICS, με στόχο την αύξηση των μελών και της επιρροής της στον κόσμο. Μέχρι τον Αύγουστο του 2023, περίπου 20 χώρες είχαν υποβάλει αίτηση ένταξης στον οργανισμό. Σύμφωνα με τον Ρώσσο υπουργό Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ, όλα τα μέλη των BRICS τάχθηκαν υπέρ της ένταξης χωρών με παρόμοιο τρόπο σκέψης: χωρών «που πιστεύουν στην πολυπολικότητα και στην ανάγκη για πιο δημοκρατικές και δίκαιες διεθνείς σχέσεις».

Στη 15η σύνοδο κορυφής που πραγματοποιήθηκε στο Γιοχάνεσμπουργκ (Νότια Αφρική) στις 22-24 Αυγούστου 2023, ανακοινώθηκε ότι έξι χώρες — η Αργεντινή, η Αίγυπτος, η Αιθιοπία, το Ιράν, η Σαουδική Αραβία και τα ΗΑΕ — θα ενταχθούν στον οργανισμό. Ωστόσο, τον Δεκέμβριο του 2023 η Αργεντινή άλλαξε γνώμη (αφού ανέλαβε την εξουσία ο πρόεδρος Χαβιέ Μιλέι). Εν τω μεταξύ, η Σαουδική Αραβία διατήρησε το καθεστώς της προσκεκλημένης χώρας.

Η Αιθιοπία, η Αίγυπτος, το Ιράν και τα ΗΑΕ έγιναν πλήρη μέλη των BRICS την 1η Ιανουαρίου 2024, ενώ η Ινδονησία προσχώρησε στην ένωση στις 6 Ιανουαρίου 2025, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό των μελών σε δέκα. Η διευρυμένη ομάδα αναφέρεται ανεπίσημα ως BRICS Plus.

Στη 16η Σύνοδο Κορυφής των BRICS, που πραγματοποιήθηκε στο Καζάν τον Οκτώβριο του 2024, εισήχθη μια νέα μορφή συμμετοχής — η εταιρική σχέση BRICS — η οποία έγινε υποχρεωτικό βήμα πριν από την ένταξη στην ΕΕ ως πλήρες μέλος.

Την 1η Ιανουαρίου 2025, η Λευκορωσσία, η Βολιβία, το Καζακστάν, η Κούβα, η Μαλαισία, η Ταϊλάνδη, η Ουγκάντα ​​και το Ουζμπεκιστάν έλαβαν το καθεστώς εταίρου των BRICS, ακολουθούμενες από τη Νιγηρία στις 17 Ιανουαρίου και το Βιετνάμ στις 14 Ιουνίου.

Αυτή τη στιγμή, περίπου 30 χώρες έχουν υποβάλει αίτηση ένταξης, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που έχουν αποκτήσει το καθεστώς της χώρας-εταίρου. Οι αρχές αυτών των χωρών σημειώνουν ότι η ένταξη στις BRICS θα τους επιτρέψει να αντιμετωπίσουν πιο αποτελεσματικά διάφορα ζητήματα στην παγκόσμια σκηνή και να διαφυλάξουν τα εθνικά τους συμφέροντα.

Σύνοδοι κορυφής και υπουργικές συναντήσεις

Οι BRICS δεν έχουν έδρα ή καταστατικό. Ουσιαστικά πρόκειται για μια άτυπη λέσχη, ή μάλλον για μια πλατφόρμα συνεργασίας. Η εκ περιτροπής προεδρία ασκείται από τη χώρα που διοργανώνει τη σύνοδο κορυφής. Από το 2013, η προεδρεύουσα χώρα προσκαλεί χώρες που βρίσκονται γεωγραφικά και γεωπολιτικά κοντά της να συμμετάσχουν στις συνόδους κορυφής. Διεξάγονται τακτικές διαπραγματεύσεις σε επίπεδο υπουργών Εξωτερικών, υπουργών Οικονομικών, Υγείας, Παιδείας, Επιστημών και Γεωργίας, καθώς και γραμματέων των συμβουλίων ασφαλείας. Από το 2015, έχουν πραγματοποιηθεί τα πολιτικά, κοινοβουλευτικά και νεανικά φόρουμ των BRICS, καθώς και συνόδους κορυφής για τα μέσα ενημέρωσης. Σήμερα, υπάρχουν περισσότερες από 20 πλατφόρμες διαπραγμάτευσης στο πλαίσιο των BRICS, που καλύπτουν τομείς όπως η ενεργειακή απόδοση, η κλιματική αλλαγή, η επισιτιστική ασφάλεια, η καταπολέμηση της φτώχειας, η βιώσιμη ανάπτυξη και οι δραστηριότητες των διεθνών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων.

Από την πρώτη διοργάνωση της εκδήλωσης BRICS τον Ιούνιο του 2009 στην Αικατερινούπολη, η Ρωσσία έχει προεδρεύσει της ένωσης τρεις ακόμη φορές και έχει φιλοξενήσει πολλές συναντήσεις των συμμετεχόντων στις BRICS.

Τον Ιούλιο του 2015, η Ρωσσία φιλοξένησε την 7η Σύνοδο Κορυφής των BRICS στην Ούφα. Τον Νοέμβριο του 2020, λόγω της πανδημίας COVID-19, πραγματοποίησε τη 12η σύνοδο κορυφής μέσω βιντεοκλήσης, με κάμερες τοποθετημένες στην προεδρική κατοικία στο Νόβο-Ογκάριοβο κοντά στη Μόσχα.

Η 16η σύνοδος κορυφής πραγματοποιήθηκε στις 22-24 Οκτωβρίου 2024 στο Καζάν. Σε αυτήν συμμετείχαν αντιπροσωπείες από 36 χώρες, 24 αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων, καθώς και εκπρόσωποι έξι διεθνών οργανισμών, συμπεριλαμβανομένου του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες.

Η εκδήλωση κορυφώθηκε με την υιοθέτηση της Διακήρυξης του Καζάν, στην οποία οι ηγέτες των BRICS εξέφρασαν την υποστήριξή τους για μια ολοκληρωμένη μεταρρύθμιση του ΟΗΕ, υποστήριξαν τη μεταρρύθμιση των θεσμών του Μπρέτον Γουντς και συμφώνησαν να εργαστούν για τη δημιουργία μιας ανεξάρτητης διασυνοριακής υποδομής διακανονισμού και αποθετηρίου.

Επιχειρηματικές, οικονομικές και χρηματοοικονομικές δραστηριότητες

Μέχρι σήμερα, οι χώρες BRICS έχουν δημιουργήσει διάφορες δομές στον επιχειρηματικό και χρηματοοικονομικό τομέα, συμπεριλαμβανομένης της Συμμαχίας Χρηματιστηρίων (2011), του Επιχειρηματικού Συμβουλίου και του Συμβουλίου Κέντρων Εμπειρογνωμοσύνης (2013). Από το 2011, διοργανώνεται το Επιχειρηματικό Φόρουμ BRICS για την ενίσχυση των εμπορικών, επιχειρηματικών, επενδυτικών και παραγωγικών δεσμών μεταξύ των χωρών μελών των BRICS. Το 2014, ιδρύθηκε η Νέα Τράπεζα Ανάπτυξης των BRICS με έδρα τη Σαγκάη (Κίνα). Το μετοχικό της κεφάλαιο ανέρχεται σε 100 δισεκατομμύρια δολάρια.

( σ.σ. : Καίριο χτύπημα Πούτιν στη διεθνή τοκογλυφία. Δημιουργεί Τράπεζα Ανάπτυξης των BRICS

The New Development Bank: a Stronger Role for BRICS in the Global Financial Architecture.

Με υπογραφή Πούτιν η Παγκόσμια Τράπεζα των BRICS … ΚΑΙ ΣΤΑ ΣΗΜΕΡΙΝΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΤΟ 2022 ΟΠΟΥ … Η Ρωσσία έσπασε την “παγκόσμια συμφωνία” με ΗΠΑ: Αναβίωσε τον Κανόνα του Χρυσού – “Αιτία πολέμου” για δολάριο και ευρώ

… δείτε κι ένα “άσχετο θέμα” … ➡ Από την 1η Ιουλίου 2025, ο χρυσός ταξινομείται επίσημα στην κατηγορία Tier 1, υψηλής ποιότητας ρευστό περιουσιακό στοιχείο (HQLA) σύμφωνα με τους κανονισμούς της Βασιλείας III )

Η Τράπεζα έχει σχεδιαστεί για τη χρηματοδότηση έργων υποδομών και βιώσιμης ανάπτυξης στις χώρες BRICS και στις αναπτυσσόμενες χώρες. Από την έναρξη των δραστηριοτήτων της, έχει εγκρίνει 120 έργα αξίας 39 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Η Τράπεζα συνεργάζεται με τη Συμφωνία Έκτακτων Αποθεματικών των BRICS (η συμφωνία υπογράφηκε τον Ιούλιο του 2015).

Από το 2015, οι σύνοδοι κορυφής υιοθετούν ένα βασικό έγγραφο στον τομέα της οικονομικής αλληλεπίδρασης — την πενταετή Στρατηγική Οικονομικής Εταιρικής Σχέσης. Η τελευταία εγκρίθηκε τον Νοέμβριο του 2020. Εν τω μεταξύ, η επερχόμενη σύνοδος κορυφής αναμένεται να εγκρίνει ένα πρόγραμμα έως το 2030.

Στις 7 Σεπτεμβρίου 2021, στο φόρουμ της Συνεργασίας BRICS για μια Νέα Βιομηχανική Επανάσταση στο Ξιαμέν της Κίνας, τα μέλη της ένωσης υπέγραψαν ένα πακέτο συμφωνιών για 28 έργα με συνολική επένδυση 13,4 δισεκατομμυρίων γιουάν (περίπου 2 δισεκατομμύρια δολάρια). Καλύπτουν τομείς όπως η βιομηχανία, οι υπηρεσίες, το λογισμικό, οι τεχνολογικές υπηρεσίες, η εφοδιαστική, το εμπόριο και η οικονομία.

Οι χώρες BRICS εργάζονται επί του παρόντος για την καθιέρωση της ανταλλαγής χρηματοοικονομικών πληροφοριών μεταξύ των κεντρικών τραπεζών. Το 2025, τα μέλη συμφώνησαν σε ένα κοινό Σχέδιο Δράσης για την ενίσχυση της ανάπτυξης των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων για την περίοδο 2025-2030.

Την περίοδο 2017-2022, ο εμπορικός κύκλος εργασιών μεταξύ των χωρών BRICS, σύμφωνα με το Bloomberg, αυξήθηκε κατά 56% στα 422 δισεκατομμύρια δολάρια. Τον Ιούλιο του 2024, ο υπουργός Οικονομικής Ανάπτυξης της Ρωσσίας, Μαξίμ Ρεσέτνικοφ, δήλωσε ότι το αμοιβαίο εμπόριο μεταξύ των χωρών BRICS έφτασε σχεδόν τα 678 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως.

Εκπαίδευση και επιστήμη

Το Επιστημονικό Συμβούλιο λειτουργεί από το 2013. Τον Σεπτέμβριο του 2017, άρχισε να λειτουργεί το Πανεπιστήμιο του Δικτύου BRICS (ιδρύθηκε το 2015), το οποίο περιλαμβάνει περίπου 60 πανεπιστήμια (μεταξύ των οποίων 12 ρωσικά, συμπεριλαμβανομένων του Κρατικού Πανεπιστημίου της Μόσχας, του Κρατικού Πανεπιστημίου της Αγίας Πετρούπολης και του Ομοσπονδιακού Πανεπιστημίου των Ουραλίων). Τα κύρια θέματα των εκπαιδευτικών και ερευνητικών προγραμμάτων είναι η οικονομία και η ενέργεια, η πληροφορική και η ασφάλεια των πληροφοριών, η οικολογία και η κλιματική αλλαγή και οι υδάτινοι πόροι. Αυτό το εκπαιδευτικό ίδρυμα έχει την έδρα του στο Ομοσπονδιακό Πανεπιστήμιο των Ουραλίων στο Αικατερινούπολη. Από το 2017, με πρωτοβουλία της Ρωσσίας, διεξάγεται στις χώρες BRICS η διαδικτυακή Ολυμπιάδα Μαθηματικών BRICSMATH.COM (διοργανώνεται από τη ρωσική διαδικτυακή εκπαιδευτική πλατφόρμα Uchi.ru.). Τον Οκτώβριο του 2017, άνοιξε στο Αικατερινούπολη το Κέντρο του Δικτύου BRICS για την Επιστήμη των Υλικών και τη Νανοτεχνολογία. Το φθινόπωρο του 2018, το Ινστιτούτο BRICS Baikal άρχισε να λειτουργεί στο Εθνικό Τεχνικό Πανεπιστήμιο Έρευνας του Ιρκούτσκ, το οποίο εκπαιδεύει προσωπικό σε τομείς γνώσης όπως η περιβαλλοντική μηχανική και η καθαρή ενέργεια, η βιώσιμη οικονομία καινοτομίας, οι διεθνείς επιχειρήσεις και οι ψηφιακές τεχνολογίες.

Από το 2019, διοργανώνονται συναντήσεις της Πλατφόρμας Ενεργειακής Έρευνας των BRICS με τη συμμετοχή εκπροσώπων από τα αρμόδια κυβερνητικά υπουργεία, εταιρείες και ερευνητικούς οργανισμούς. Αποστολή της είναι η ανάπτυξη συντονισμένων ενεργειακών πολιτικών και στρατηγικών. Τον Σεπτέμβριο του 2024, οι υπουργοί εργασίας και απασχόλησης των BRICS ενέκριναν κοινή δήλωση στην οποία συμφώνησαν, μεταξύ άλλων, να λάβουν μέτρα για την ανάπτυξη οικονομικά προσιτής και συνεχιζόμενης επαγγελματικής κατάρτισης. Στις 17-18 Οκτωβρίου 2024, πραγματοποιήθηκε στη Μόσχα η Διάσκεψη των Προέδρων των Πανεπιστημίων των BRICS. Ήταν η πρώτη εκδήλωση αυτού του είδους. Τον ίδιο μήνα, καταρτίστηκε μια πιλοτική κατάταξη των πανεπιστημίων των BRICS, η οποία περιελάμβανε 825 εκπαιδευτικά ιδρύματα από τις χώρες BRICS.

Τον Οκτώβριο του 2024, πραγματοποιήθηκε στην ομοσπονδιακή επικράτεια του Σείριου το πρώτο Επιστημονικό και Εκπαιδευτικό Συνέδριο των BRICS για την οικολογία και την κλιματική αλλαγή. Η εκδήλωση συγκέντρωσε περισσότερους από 400 κορυφαίους εμπειρογνώμονες από τη Ρωσσία, την Ινδία, τη Βραζιλία, το Ιράν και την Αιθιοπία.

Τον Ιούνιο του 2025, κατά τη διάρκεια του Διεθνούς Οικονομικού Φόρουμ της Αγίας Πετρούπολης, εκπρόσωποι των χωρών BRICS ανακοίνωσαν την έναρξη του έργου «Ψηφιακοί Πόροι», το οποίο θα παρέχει σε ερευνητές σε περισσότερες από είκοσι χώρες σε τρεις ηπείρους πρόσβαση σε ρωσικές επιστημονικές ψηφιακές δημοσιεύσεις.

Πολιτισμός, αθλητισμός και υγειονομική περίθαλψη

Τα φεστιβάλ κινηματογράφου των BRICS διεξάγονται από τον Σεπτέμβριο του 2016 και τα φεστιβάλ θεατρικών σχολών από το 2017. Τον Αύγουστο του 2020, με πρωτοβουλία της Ρωσσίας, συγκλήθηκε η πρώτη συνάντηση των υπουργών Αθλητισμού. Εγκρίθηκε μνημόνιο συνεργασίας, που προβλέπει αθλητικούς αγώνες BRICS, συνεργασία στον τομέα του αθλητισμού και οργάνωση αθλητικής αναψυχής και αναψυχής. Οι πρώτοι Αγώνες BRICS πραγματοποιήθηκαν στο Καζάν στις 12-23 Ιουνίου 2024, με 27 αθλήματα να περιλαμβάνονται στο πρόγραμμα.

Το 2020, στο πλαίσιο της πανδημίας που προκλήθηκε από τον κορονοϊό, η Ρωσσία πρότεινε να εξεταστεί η δημιουργία ενός συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης για μαζικές μολύνσεις και βιολογικές απειλές. Τον Μάιο του 2022, σε συνάντηση των υπουργών Υγείας, η Ρωσσία ξεκίνησε την καθιέρωση συνεργασίας μεταξύ επαγγελματικών ιατρικών ενώσεων και την τελική δημιουργία του Ιατρικού Συνδέσμου BRICS. Τον Ιανουάριο του 2023, ιδρύθηκε ο Σύνδεσμος για την Ιατρική και Ανθρωπιστική Ανάπτυξη για να φέρει σε επαφή ακαδημαϊκούς και εκπαιδευτικούς ανθρωπιστικών επιστημών σε ιατρικά πανεπιστήμια στη Ρωσσία και σε όλες τις χώρες BRICS.

Άλλα κομμάτια

Τον Οκτώβριο του 2020, πραγματοποιήθηκε υπό την αιγίδα της Ρωσσίας ο πρώτος διαγωνισμός BRICS Solutions Awards, ο οποίος απονέμει τις καλύτερες λύσεις και πρακτικές των χωρών BRICS σε διάφορους τομείς. Στόχος του ήταν η διάδοση επιτυχημένων έργων που αποσκοπούν στη βελτίωση της ποιότητας ζωής στις χώρες μέλη. Έκτοτε, πραγματοποιείται ετησίως από τη χώρα που ασκεί την προεδρία των BRICS.

Τον Αύγουστο του 2021, οι επικεφαλής των διαστημικών οργανισμών των BRICS υπέγραψαν συμφωνία για την ανταλλαγή δεδομένων τηλεπισκόπησης της Γης. Η συμφωνία προβλέπει συνεργασία για τη δημιουργία ενός εικονικού συμπλέγματος δορυφόρων τηλεπισκόπησης και την ανταλλαγή δεδομένων. Μόλις τον τελευταίο χρόνο, η Ρωσσία έχει μοιραστεί δεδομένα που καλύπτουν πάνω από 27 εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα της επιφάνειας της Γης με τους εταίρους της στις BRICS, σύμφωνα με την κρατική εταιρεία Roscosmos. Από το 2022, η Κοινή Επιτροπή Διαστημικής Συνεργασίας των BRICS πραγματοποιεί τακτικές συνεδριάσεις.

Στις 21 Ιουνίου 2024, στο Διεθνές Φόρουμ Πόλεων BRICS+ στο Καζάν, η Ρωσσία ξεκίνησε την ίδρυση του Συνδέσμου Πόλεων και Δήμων. Τον ίδιο μήνα, οι συμμετέχοντες στο Φόρουμ Ανώτατων Δικαστών των BRICS στο Σότσι υπέγραψαν κοινή δήλωση, μία από τις κύριες ιδέες της οποίας ήταν η δεδηλωμένη πρόθεση να επιδιωχθεί η ομοιομορφία των δικαστικών πρακτικών.

Στατιστική

Το 2024, το συνολικό ΑΕΠ των χωρών BRICS, μετρούμενο με βάση την ισοτιμία αγοραστικής δύναμης (ΙΑΔ), αντιπροσώπευε το 40,2%, σύμφωνα με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ), σε σύγκριση με 28,8% για τις χώρες της G7. Η Κίνα αντιπροσωπεύει το 19,6% της παγκόσμιας οικονομίας, η Ινδία το 8,5%, η Ρωσσία το 3,4% και η Ινδονησία και η Βραζιλία το 2,4% η καθεμία.

Στις 4 Ιουλίου 2025, ο Ρώσσος Υπουργός Οικονομικών Άντον Σιλουάνοφ δήλωσε στη συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Νέας Τράπεζας Ανάπτυξης ότι το σύνολο των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων των χωρών BRICS υπερβαίνει τα 60 τρισεκατομμύρια δολάρια, αντιπροσωπεύοντας περισσότερο από το 50% του παγκόσμιου συνόλου.

Ο πληθυσμός των χωρών BRICS+ αντιπροσωπεύει το 46% του συνολικού παγκόσμιου πληθυσμού, ο οποίος ανέρχεται σε 8,2 δισεκατομμύρια.