= κανονισμός γενικευμένου φακελώματος της ΕΕ στις λεγόμενες «κρυπτογραφημένες πλατφόρμες» – whatsapp, viber, signal, κλπ.
Σύμφωνα με πρόσφατα δημοσιεύματα των μέσων ενημέρωσης, η Δανική Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ εγκατέλειψε τα σχέδια της ΕΕ για υποχρεωτική, αδιάκριτη παρακολούθηση συνομιλιών για την ανίχνευση παιδικής πορνογραφίας (πρόσχημα). ΄Αρκετά κράτη μέλη της ΕΕ είχαν αντιταχθεί σε αυτό. Ωστόσο, έχει προκύψει μια νέα συμβιβαστική πρόταση, η οποία – όπως και πριν – εξακολουθεί να βασίζεται στην εθελοντική συνεργασία με διάφορες υπηρεσίες κρυπτογραφημένες πλατφόρμες.
Η Ομοσπονδιακή Υπουργός Δικαιοσύνης Stefanie Hubig είναι ικανοποιημένη με τη δανική συμβιβαστική πρόταση και χαιρετίζει το γεγονός ότι οι επί του παρόντος χρονικά περιορισμένες επιλογές για τους παρόχους να ανιχνεύουν (παρακολούθηση συνομιλιών) και να αναφέρουν εθελοντικά την σεξουαλική κακοποίηση παιδιών θα τεθούν σε σταθερή και μόνιμη βάση.
Η προστασία των παιδιών είναι απαραίτητη, αλλά ο προτεινόμενος νόμος θα επέτρεπε στις κυβερνήσεις να σαρώνουν όλες τις επικοινωνίες μας, παραβιάζοντας σοβαρά τα δικαιώματα των πολιτών, και δεν θα βοηθούσε στην πραγματικότητα στην αντιμετώπιση της κακοποίησης παιδιών.
Ημικαλή νέα πρόταση ελέγχου συνομιλίας της Δανίας
Η Δανία, η οποία ασκεί επί του παρόντος την προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ, προτείνει μια σημαντική αλλαγή στην πολυεπικριμένη πρόταση της ΕΕ για τον έλεγχο των συνομιλιών, ώστε να αναζητούνται όλες οι ιδιωτικές συνομιλίες για ύποπτο περιεχόμενο, ακόμη και με το κόστος της καταστροφής της ασφαλούς κρυπτογράφησης από άκρο σε άκρο (end to end): Αντί να επιβάλλεται η γενική παρακολούθηση των ιδιωτικών συνομιλιών («εντολές ανίχνευσης»), οι αναζητήσεις θα παραμένουν προαιρετικές για τους παρόχους, ανάλογα με την εφαρμογή ή μη, όπως ισχύει μέχρι σήμερα. Η προεδρία κυκλοφόρησε σε ένα έγγραφο συζήτησης με εκπροσώπους των χωρών της ΕΕ, με στόχο τη συλλογή των απόψεων των χωρών σχετικά με την ενημερωμένη (μαλακωμένη) πρόταση. Η προηγούμενη πρόταση για τον έλεγχο των συνομιλιών είχε χάσει ακόμη και την υποστήριξη της ίδιας της κυβέρνησης της Δανίας.
«Η νέα προσέγγιση αποτελεί θρίαμβο για το κίνημα ψηφιακής ελευθερίας και ένα σημαντικό άλμα προς τα εμπρός όσον αφορά τη διαφύλαξη του θεμελιώδους δικαιώματός μας στην εμπιστευτικότητα της ψηφιακής μας αλληλογραφίας», σχολιάζει ο Patrick Breyer (Κόμμα των Πειρατών), πρώην μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και αγωνιστής της ψηφιακής ελευθερίας. «Θα προστάτευε την ασφαλή κρυπτογράφηση και έτσι θα διατηρούσε τα smartphone μας ασφαλή. Ωστόσο, τρία θεμελιώδη προβλήματα παραμένουν άλυτα:
1) Μαζική παρακολούθηση: Ακόμα και όταν εφαρμόζεται οικειοθελώς από παρόχους υπηρεσιών επικοινωνιών όπως η Meta, η Microsoft ή η Google, ο έλεγχος των συνομιλιών εξακολουθεί να είναι εντελώς μη στοχευμένος και οδηγεί σε αδιάκριτη μαζική παρακολούθηση όλων των ιδιωτικών μηνυμάτων σε αυτές τις υπηρεσίες. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, περίπου το 75% των εκατομμυρίων ιδιωτικών συνομιλιών, φωτογραφιών και βίντεο που διαρρέουν κάθε χρόνο από τους
αναξιόπιστους αλγόριθμους ελέγχου συνομιλιών του κλάδου δεν είναι ποινικά συναφείς και θέτουν την προσωπική μας επικοινωνία σε μη ασφαλή χέρια όπου δεν ανήκει. Ένας πρώην δικαστής του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, ο Ninon Colneric , και ο Ευρωπαίος Επόπτης Προστασίας Δεδομένων (παρ. 11) έχουν προειδοποιήσει ότι αυτή η αδιάκριτη παρακολούθηση παραβιάζει τα θεμελιώδη δικαιώματα ακόμη και όταν εφαρμόζεται κατά την κρίση των παρόχων, και εκκρεμεί ήδη αγωγή κατά της πρακτικής στη Γερμανία: Μόνο η αντίσταση της Γερμανίας τελικά σταμάτησε το σχέδιο.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προτείνει μια διαφορετική προσέγγιση : να επιτραπεί η έκδοση δικαστικών εντολών που να επιβάλλουν τη στοχευμένη σάρωση των επικοινωνιών, η οποία να περιορίζεται σε άτομα ή ομάδες που συνδέονται με σεξουαλική κακοποίηση παιδιών. Η δανική πρόταση δεν προβλέπει αυτή τη στόχευση υπόπτων.
2) Ψηφιακός κατ’ οίκον περιορισμός: Σύμφωνα με το Άρθρο 6, οι χρήστες κάτω των 16 ετών δεν θα μπορούν πλέον να εγκαθιστούν συνηθισμένες εφαρμογές από καταστήματα εφαρμογών για να «προστατεύονται από την παρενόχληση», συμπεριλαμβανομένων εφαρμογών messenger όπως WhatsApp, Snapchat, Telegram ή Twitter, εφαρμογών κοινωνικής δικτύωσης όπως Instagram, TikTok ή Facebook, παιχνιδιών όπως FIFA, Minecraft, GTA, Call of Duty και Roblox, εφαρμογών γνωριμιών, εφαρμογών βιντεοδιάσκεψης όπως Zoom, Skype και FaceTime. Αυτή η ελάχιστη ηλικία θα ήταν εύκολο να παρακαμφθεί και θα αποδυνάμωνε και θα απομόνωνε τους εφήβους αντί να τους κάνει πιο δυνατούς.
3) Απαγόρευση ανώνυμων επικοινωνιών: Σύμφωνα με το Άρθρο 4 (3), οι χρήστες δεν θα μπορούν πλέον να δημιουργούν ανώνυμους λογαριασμούς ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ή messenger ή να συνομιλούν ανώνυμα, καθώς θα πρέπει να επιδεικνύουν ταυτότητα ή το πρόσωπό τους, γεγονός που τους καθιστά αναγνωρίσιμους και διατρέχει τον κίνδυνο διαρροών δεδομένων. Αυτό θα εμπόδιζε, για παράδειγμα, ευαίσθητες συνομιλίες σχετικά με τη σεξουαλικότητα, ανώνυμες επικοινωνίες στα μέσα ενημέρωσης με πηγές (π.χ. καταγγέλλοντες) και πολιτική δραστηριότητα.
Λαμβάνοντας υπόψη όλα τα δεδομένα, η νέα δανική πρόταση αντιπροσωπεύει σημαντική πρόοδο όσον αφορά την ασφάλειά μας στο διαδίκτυο, αλλά απαιτεί πολύ περισσότερη δουλειά. Ωστόσο, η πρόταση πιθανότατα έχει ήδη ξεπεράσει τα όρια για την σκληροπυρηνική πλειοψηφία των κυβερνήσεων της ΕΕ και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, των οποίων οι θέσεις είναι τόσο ακραίες που προτιμούν να απογοητεύσουν εντελώς τα θύματα παρά να αποδεχτούν μια αναλογική, ανθεκτική σε δικαστικές διαμάχες και πολιτικά βιώσιμη προσέγγιση.