Με λένε τον φτωχότερο ηγέτη του κόσμου, αλλά δεν αισθάνομαι φτωχός. Φτωχός είναι αυτός που ζεί και ξοδεύει όλη του την ζωή στην πολυτέλεια και θέλει όλο και περισσότερα.
Χοσέ Μουχίκα (José Alberto Mujica Cordano, γνωστός και ως El Pepe).
Έχει περιγραφεί ως “ο πιο ταπεινός ηγέτης του κόσμου”, λόγω του λιτού τρόπου ζωής του και το γεγονός ότι δώριζε περίπου 90% του μηνιαίου του μισθού ως Πρόεδρος σε φιλανθρωπικές οργανώσεις. Ο Μουχίκα έχει επαινευτει για τις αλλαγές που έκανε ως πρόεδρος, όπως η αποποινικοποίηση της κάνναβης, η αναδιανομή του πλούτου και η αύξηση του κατώτατου μισθού κατά 250%. Κατά τη διακυβέρνησή του, το ποσοστό ανεργίας έπεσε από 13% σε 7% και το ποσοστό φτώχειας από 40% σε 11%. Σύμφωνα με τον εκπρόσωπο του BBC Ουάιρ Ντέιβις, στη λήξη της θητείας του Μουχίκα, η χώρα είχε “μια σχετικά υγιή οικονομία και μια κοινωνική σταθερότητα που οι μεγαλύτεροι γείτονες θα μπορούσαν μόνο να ονειρευτούν”. 
Είναι νυμφευμένος από το 2005 με την νυν Αντιπρόεδρο της Ουρουγουάης και πρώην αντάρτισσα Τουπαμάρο*, Λουσία Τοπολάνσκι. Μένουν σε μια φάρμα στα περίχωρα του Μοντεβιδέο, όπου καλλιεργούν χρυσάνθεμα (όταν ο Μουχίκα εκλέχθηκε Πρόεδρος, αρνήθηκε να κατοικήσει στο Προεδρικό Μέγαρο και παρέμεινε στη φάρμα του για όλη του τη θητεία).
ΒΙΒΑ El Pepe!
*Οι Τουπαμάρος πήραν το όνομά τους από τον επαναστάτη και μετέπειτα αυτοκράτορα των Ίνκας Τούπακ Αμάρου. Υπήρξαν αποτέλεσμα της ένωσης του Κινήματος Υποστήριξης Χωρικών (Movimiento de Apoyo al Campesino – Μοβιμιέντο δε Απόγιο αλ Καμπεσίνο) και των μελών των εμπορικών και αγροτικών ενώσεων-συνεταιρισμών .
Τούπακ Αμάρου.Η στερεότυπη απάντηση που έδινε ο βασανιζόμενος Ίνκα στον βασανιστή του ήταν η εξής: «Δεν υπάρχουν συνεργάτες εδώ παρά μόνο εσύ και εγώ. Εσύ είσαι ο καταπιεστής του λαού μου και εγώ ο απελευθερωτής του. Και στους δύο μας αξίζει ο θάνατος» (Lewin, σελ. 396 και 745). Στις 18 Μαϊου ο αιχμάλωτος 39χρονος βασιλιάς εκτελέστηκε από τους θηριώδεις χριστιανούς κατακτητές στην Plaza de Armas, την ίδια ακριβώς πλατεία που πριν από 2 αιώνες είχε βρει μαρτυρικό θάνατο ο πρόγονός του Τούπα Αμάρου ο Α, αφού πρώτα τον υποχρέωσαν να δει την 36χρονη σύζυγό του, τον ανεψιό του, τον μεγαλύτερο (μόλις 19χρονο) υιό του, τον θείο του, τον γαμπρό του και αρκετούς ακόμα συντρόφους του να τους βγάζουν με τανάλιες τις γλώσσες προτού τους στραγγαλίσουν στην γκαρόττα: «οι Ισπανοί επεφύλαξαν μία ιδιαίτερη μοίρα στον Ίνκα. Τα μέλη του δέθηκαν σε 4 άλογα τα οποία τραβήχτηκαν στις
4 κατευθύνσεις, ένα θέαμα που ποτέ δεν είχε ξαναδεί η πόλη. Όμως, παρά τον έναν ολόκληρο μήνα βασανιστηρίων, το σώμα του Ίνκα άντεξε αυτόν τον συμβολικό διαμελισμό της αρχαίας ηγεσίας του έθνους του. Αφού έμεινε για αρκετή ώρα τεντωμένος στον αέρα ’’σαν αράχνη’’, οδηγήθηκε ξανά στο ικρίωμα και κομματιάστηκε από τον δήμιο» (Wright, ως άνω).
Από την γεμάτη χαρά περιγραφή ενός αυτόπτη μάρτυρα Ισπανού, την οποία παραθέτει ολόκληρη ο Lewin (σελ. 497 – 498), διαβάζουμε: «του έκοψαν τα χέρια και τα πόδια και έκαναν το ίδιο στην Μικαέλα και στους υπόλοιπους, τους πήραν τα κεφάλια και τα έστειλαν να επιδειχθούν σε διάφορες πόλεις. Τα απομεινάρια από τα σώματα του Ινδιάνου και της γυναίκας του μεταφέρθηκαν στο Piqchu (τον λόφο από τον οποίο ο Τούπα Αμάρου είχε πολιορκήσει την πόλη), όπου είχαν ανάψει μία τεράστια φωτιά. Πετάχτηκαν στις φλόγες και έγιναν στάχτη, η οποία σκορπίστηκε στον αέρα και σε ένα κοντινό ποτάμι. Έτσι τελείωσαν ο Χοσέ Γκαμπριέλ Τούπα Αμάρου και η Μικαέλα, των οποίων η υπερηφάνεια και αλαζονεία υπήρξε τόσο μεγάλη, σε σημείο που να αυτοχριστούν μονάρχες του Περού… Συνέβησαν όμως και διάφορα πράγματα που προκάλεσε ο Διάβολος στην προσπάθειά του να στηρίξει μέσα στους Ινδιάνους τις πλάνες τους, τις προφητείες τους και τις δεισιδαιμονίες τους. Και το αναφέρω αυτό γιατί ενώ ήταν μία παραδοσιακά ξερή εποχή του χρόνου με ηλιόλουστες ημέρες, εκείνη η συγκεκριμένη ημέρα ξημέρωσε τόσο σκοτεινιασμένη από σύννεφα ώστε να κρύβεται τελείως ο δίσκος του ήλιου… το μεσημέρι, καθώς τα άλογα τέντωναν τον Ινδιάνο, σηκώθηκε ένας άγριος άνεμος και αμέσως μετά ξέσπασε μία καταιγίδα, τόσο ισχυρή ώστε ακόμα και οι φρουροί έτρεξαν κάτω από τα υπόστεγα. Με αφορμή αυτά τα γεγονότα οι Ινδιάνοι υποστηρίζουν τώρα ότι οι ουρανοί και τα στοιχεία πένθησαν δήθεν για τον θάνατο του Ίνκα, τον οποίο οι υποτίθεται απάνθρωποι και άπιστοι Ισπανοί σκότωσαν με τόση σκληρότητα».
| ΤΑ ΜΕΤΑ ΘΑΝΑΤΟΝ
Παρά τον μαρτυρικό θάνατο του αρχηγού τους, οι ιθαγενείς του Περού και της Βολιβίας συνέχισαν για έναν ακόμα χρόνο τον αγώνα τους κατά των χριστιανών λευκών κατακτητών, σκοτώνοντας για εκδίκηση χιλιάδες από αυτούς, ενώ πολλές μικρότερες εξεγέρσεις ξεσπούσαν στις διάφορες περιοχές που πριν από αιώνες ανήκαν στην μεγάλη αυτοκρατορία των Ίνκας. Όλες όμως οι εξεγέρσεις καταπνίγηκαν σιγά – σιγά, ενώ ο αρχιβασανιστής ντε Αράχε έστειλε την αναφορά του στην Μαδρίτη, προτείνοντας την πιο ωμή εθνοκτονία για εξουδετέρωση των |
ιθαγενών: «(πρότεινε και εν μέρει πέτυχε) την καταστροφή του εθνισμού τους με εξόντωση των ηγετών, της ταυτότητας και της κουλτούρας τους. Με τον ίδιο φανατισμό, τον οποίο η Ισπανία είχε χρησιμοποιήσει κατά των Μαυριτανών, ο de Arache σχεδίαζε να εξαλείψει το κατ΄ αυτόν ονειροπαρμένο έθνος των Ινδιάνων, ένα σχέδιο ακόμα και σήμερα δημοφιλές για αρκετούς ισπανικής καταγωγής Περουβιανούς. Οι ανυπότακτοι Ίνκας θανατώθηκαν ή οδηγήθηκαν στην εξορία, και όλοι οι Ίνκας έχασαν τους τίτλους τους, τα κληρονομικά τους δικαιώματα, τα ιδιαίτερα ρούχα τους, ακόμα και τα πορτραίτα των προγόνων τους… όλοι έπρεπε μέσα σε 4 χρόνια να μάθουν ισπανικά, τα τραγούδια Quechua, η μουσική και το θέατρό τους απαγορεύτηκαν» (Wright, σελ. 199). Όλοι οι απόγονοι των βασιλιάδων Ίνκας καταδιώχθηκαν συστηματικά και εξοντώθηκαν (ανάμεσά τους και ο 10χρονος υιός των Σίσα και Τούπα Καπάρι), με εξαίρεση μόνο 90 από αυτούς (ανάμεσα στους οποίους και ο 12χρονος υιός του Τούπα Αμάρου Φερνάντο) που στάλθηκαν αλυσοδεμένοι στην Ισπανία, όπου πέθαναν μετά από χρόνια στις σκοτεινές φυλακές.
Παρά την τελική αποτυχία του αγώνα του, ο Τούπα Αμάρου αναδείχθηκε από τις επόμενες γενεές των ομοεθνών του σε μία σχεδόν μυθική μορφή, η οποία ενέπνευσε πάμπολλα κινήματα αντίστασης μέχρι ακόμα και τις ημέρες μας. Το αντάρτικο πόλεων της δεκαετίας του 1960 στην Ουρουγουάη από το «Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο» («Movimiento de Liberacion Nacional», MLN), έμεινε περισσότερο γνωστό στην Ιστορία ως «Τουπαμάρος» («Tupamaros»), η αριστερή επαναστατική κυβέρνηση του Περού κατά την περίοδο 1968 – 1975 υπό τον Χουάν Αλβαράδο (Juan Francisco Velasco Alvarado, 1910 – 1977) επέλεξε την μορφή του Τούπα Αμάρου ως σύμβολό της, ενώ από το 1984 έως το 1997 έδρασε στην ίδια χώρα το μαρξιστικό – λενινιστικό αντάρτικο κίνημα «Επαναστατικό Κίνημα Τούπακ Αμάρου» («Movimiento Revolucionario Tupac Amaru», MRTA) των Victor Polay Campos και Nestor Cerpa Cartolini.
Βλάσης Γ. Ρασσιάς, 2007