Ιούν 072015
 

Το αντίγραφο του περίφημου γλυπτού, τοποθετήθηκε στο μνημείο του Μάρκου Μπότσαρη στον Κήπο των Ηρώων στο Μεσολόγγι, το 1915.

Ο Μάρκος Μπότσαρης, ήταν ένας από πιο φωτισμένους και ανδρείους αγωνιστές της Απελευθερωτικού Αγώνα του 1821. Γνώρισε μεγάλες περιπέτειες στη σύντομη ζωή του, αλλά και τρομερές περιπέτειες μετά θάνατον. Γεννημένος στο Σούλι, έζησε από μικρό παιδί τις φοβερές διώξεις της οικογένειάς του. Μυήθηκε στη Φιλική Εταιρεία και πήρε μέρος στον ξεσηκωμό του Γένους. Πήρε μέρος σε διάφορες μάχες, όπου επιβεβαιώθηκαν τα αναμφισβήτητα στρατιωτικά του προσόντα. Γρήγορα όμως τον συνάντησε ο θάνατος. Τη νύχτα της 8ης προς την 9η Αυγούστου 1823, ο Μπότσαρης επιτέθηκε με τους 350 Σουλιώτες του κατά των δυνάμεων των Τούρκων στο Κεφαλόβρυσο του Καρπενησίου, πετυχαίνοντας τον στρατηγικό αιφνιδιασμό του. Όμως, μέσα στη νύχτα ο Μάρκος Μπότσαρης τραυματίσθηκε αρχικά στην κοιλιά. Δεν σταμάτησε όμως να διευθύνει τους άνδρες του στη μάχη και οι Σουλιώτες του αιχμαλώτισαν τον Τούρκο πασά. Τότε ένας από τους Τούρκους στρατιώτες πυροβόλησε τον Μπότσαρη και τον τραυμάτισε θανάσιμα στο μάτι.

Η σορός του Μπότσαρη μεταφέρθηκε και ετάφη στο Μεσολόγγι, με κάθε δυνατή μεγαλοπρέπεια.

Η πρώτη βεβήλωση του τάφου, από Τούρκους …

Στο Μεσολόγγι…

Η πρώτη ασέβεια κατά του νεκρού Μάρκου Μπότσαρη, σημειώθηκε το 1826 όταν το 1826 μετά την ηρωική έξοδο των Μεσολογγιτών, μπήκαν οι Τούρκοι στην πολιορκημένη πόλη. Μια από τις πρώτες πράξεις τους ήταν να ανασκάψουν τον τάφο του ήρωα, ψάχνοντας να βρουν τα … όπλα του! Βεβήλωση από τους εχθρούς …. Όταν αργότερα απελευθερώθηκε η Ελλάδα, το νεοσύστατο κράτος θέλησε να τιμήσει τον ήρωα της Επανάστασης και αρχικά το μνημείο του Μπότσαρη κατασκευάστηκε στο Ηρώο, στις 14 Οκτώβρη 1838.

Eδώ υπεισέρχεται πλέον, ο Γάλλος γλύπτης David d’ Angers. Ας αφήσουμε όμως τον ίδιο να αφηγηθεί πώς αποφάσισε να κατασκευάσει το περίφημο γλυπτό, που κόσμησε τον τάφο του ήρωα. Η αφήγησή του περιλαμβάνεται στο βιβλίο «An Englishman in Paris» και το σχετικό απόσπασμα δημοσιεύθηκε μεταφρασμένο στα Ελληνικά στο περιοδικό «Γράμματα» το 1911

Ο θάνατος του Επαμεινώνδα, γλυπτό του David d” Angers.

 

«Όταν έμαθα ότι σκοτώθηκε ο Μάρκος Μπότσαρης στο Μεσολόγγι- είχε πει ο γλύπτης- έβαλα στο νου μου, πως έπρεπε να στηθεί ένα μνημείο αντάξιο του ηρωισμού του. Ήμουνα τότε αρκετά νέος για να έχω ενθουσιασμό κι αρκετά φαντασμένος για να θαρρώ πως μπορούσα με την τέχνη μου να κάνω κάτι που είχε γίνει πρωτύτερα».

Την λεπτή παιδούλα την οποία έχει επικρατήσει να την λέμε «Ελληνοπούλα» αλλά είναι Γαλλίδα, η οποία φαίνεται επάνω στην ταφόπετρα του μνημείου να προσπαθεί να διαβάσει τα γράμματα, που είναι χαραγμένα στο μάρμαρο, ο γλύπτης τη συνάντησε αργότερα, στο κοιμητήριο του Pere- la- Chaise στο Παρίσι. Ήταν σκυμμένη επάνω σε ένα τάφο και προσπαθούσε να διαβάσει τα γράμματα, που ήταν χαραγμένα εκεί. Έτσι αποτυπώθηκε στο μυαλό του καλλιτέχνη η πρώτη εικόνα του έργου.

H Κλημεντίνη

H Κλημεντίνη

Όμως η παιδούλα που είδε ο David d’ Angers δεν του έκανε για μοντέλο. Ήταν παχουλή και καλοθρεμμένη και σε ηλικία 7-8 χρονών. Αυτός όμως ήθελε μια κοπελίτσα γύρω στα 15-16 «και που να έδειχνε στο κορμί της τον κόπο κάποιου ηθικού και σωματικού αγώνα» κατά την αφήγηση του καλλιτέχνη.

‘Έτσι άρχισε να ψάχνει ρωτώντας δεξιά και αριστερά, φίλους και γνωστούς, πού θα βρει το κατάλληλο κορίτσι που έψαχνε. Πέρασαν κάποιοι μήνες, όταν ξαφνικά συνάντησε στη μέση του δρόμου μια κοπέλα, ψηλή και αδύνατη, με ρούχα κουρελιασμένα. Την έλεγαν Κλημεντίνη. Της έκανε την πρόταση και αυτή συμφώνησε να ποζάρει στο εργαστήριό του. Την άλλη μέρα το πρωί, την έφερε η μάνα της, μια γριά μπεκρού και ανάπηρη. Έρχονταν μαζί με την Κλημεντίνη για μερικές μέρες και μετά βαρέθηκε, αφού ο γλύπτης δεν της έδινε και τίποτα να πιει και το κορίτσι συνέχισε να έρχεται μοναχό του.

Στη εργαστήριο υπήρχε καδραρισμένος ένας μπρούντζινος Χριστός σε σκούρο μετάξι και βαθύ βελούδο. Η γριά τον κοίταζε πολύ συχνά … Και όπως εξομολογήθηκε αργότερα η Κλημεντίνη, η μάνα της σταμάτησε να έρχεται μαζί της γιατί φοβόταν πως θα καταντούσε να …κλέψει το Χριστό. «Θα ήθελα να τον έχουμε στη σοφίτα που μένουμε, είπε η κοπέλα. Θα με παρηγορούσε. Αν θέλετε σας τον αγοράζω. Αλλά επειδή δεν έχω χρήματα, να μου τα κόψετε από τα μεροκάματά μου εδώ». Ο David d’ Angers σκέφθηκε αμέσως πόσο καλό θα έκανε η παρουσία του Χριστού στη ζωή αυτών των δύο γυναικών. Αμέσως κατέβασε το κάδρο και το χάρισε στην Κλημεντίνη. Έξι μήνες κράτησε η εργασία, δεν χρειαζόταν πλέον το μοντέλο, η Κλημεντίνη ξεχάστηκε … και το έργο εστάλη στην Ελλάδα! Είχε χρησιμοποιήσει μάρμαρο της Καρράρας. Για πρώτη φορά, εξέθεσε το γλυπτό του το 1827, σε έκθεση των Παρισίων. Προκάλεσε μεγάλο θαυμασμό. Επαίνους απέσπασε το έργο αυτό και επτά χρόνια αργότερα, το 1834, όταν εκτέθηκε ξανά στους φιλότεχνους και στο ευρύ κοινό. Το γλυπτό αυτό εστάλη με το γαλλικό πλοίο «Αχιλλεύς» στην Ελλάδα και ξεφορτώθηκε στο Ναύπλιο. Τελικά τον Ιανουάριο του 1835, η «Ελληνοπούλα» που ήταν … Γαλλίδα μεταφέρθηκε στο Μεσολόγγι. Εκεί παρέμεινε αρχικά προς φύλαξη στο σπίτι Μεσολογγίτισσας χήρας

Θύμα επίθεσης ο γλύπτης

Ας ξαναγυρίσουμε πάλι στον Γάλλο γλύπτη. Λίγο καιρό μετά την ολοκλήρωση του έργου του ο David d’ Angers υπήρξε θύμα μιας επίθεσης. Κάποιοι προσπάθησαν να τον σκοτώσουν μια νύχτα στην οδό Childebert. Τον χτύπησαν σε δυο σημεία στο κεφάλι και τον άφησαν στο δρόμο μισοπεθαμένο. Κάποιος εργάτης μέσα στο σκοτάδι, σκόνταψε επάνω του και τον πήρε στο σπίτι του όπου τον συνέφερε! ‘Έτσι πέρασαν εφτά χρόνια, όταν έλαβε μια επιστολή, που τον καλούσε να πάει σε κάποιο συγκεκριμένο σημείο κοντά στο νοσοκομείο Val- de- Grace. Ο γλύπτης πήγε τελικά χωρίς να φοβηθεί. Και εκεί η έκπληξή του ήταν μεγάλη όταν συνάντησε την Κλημεντίνη, η οποία του ζήτησε να φύγει αμέσως, εξηγώντας του ότι δεν ήξερε πως περίμενε να έρθει ο γλύπτης. Αυτός έφυγε αλλά κρύφτηκε παραφυλάγοντας. Μετά από δέκα λεπτά είδε έξι άνδρες να πηγαίνουν ένας- ένας στο σπίτι που βρίσκονταν η Κλημεντίνη. Και ανάμεσά τους αναγνώρισε αυτόν που επιχείρησε κάποτε να τον σκοτώσει!

Πέρασαν αρκετά χρόνια χωρίς να δει ο David d’ Angers ξανά την Κλημεντίνη. Θα ήταν πλέον τέλη του 1846 ή αρχές του 1847 όταν ο γλύπτης συνάντησε στον δρόμο τυχαία την Κλημεντίνη αλαμπρατσέτα με ένα κουτσαβάκη. Την ακολούθησε, αλλά δεν είχε το κουράγιο να μπει στο υπόγειο που κατέβηκε εκείνη με το φίλο της. Την τελευταία φορά που την είδε- πάντα κατά την αφήγησή του- ήταν στα μέσα του 1847. Δεν τη γνώρισε αμέσως. Το πρόσωπό της ήταν παραμορφωμένο από πληγές που της έκαναν οι αγαπητικοί της. Του γύρεψε να την βοηθήσει και εκείνος το έκανε. Αλλά μόλις εκείνος απομακρύνθηκε η αστυνομία την συνέλαβε. Ο γλύπτης την ακολούθησε και προσπάθησε να την βγάλει από τη φυλακή, αλλά δεν τα κατάφερε.

Λίγο καιρό αργότερα ο Ναπολέων Γ΄ εξόρισε τον David d’ Angers από τη Γαλλία. Εκείνος κατέφυγε στις Βρυξέλλες. Είχε όμως σφοδρή επιθυμία να δει τον τάφο του Μπότσαρη και το έργο του, που το θεωρούσε το καλύτερό του. Έτσι ξεκίνησε το ταξίδι του για το Μεσολόγγι. Ένα ταξίδι που του προκάλεσε αβάσταχτο πόνο. Από εκεί είχε γράψει: «Πολύ πριν αράξει το καράβι κοντά στον τόπο που πέθανε ο Byron ξεδιάκρινα τον τάφο το στημένο στα πόδια της τάπιας- τον τάφο που τιμά τον Μπότσαρη και τους ηρωικούς του συντρόφους. Ξεχώριζε στα μαυράδι στον ορίζοντα και στην κορφή του ολόασπρο σημάδι. Αμέσως το ένιωσα πως αυτό ήτανε το άγαλμα της Ρωμηοπούλας και καρτερούσα και καρτερούσα όσο πήγαινε το καράβι και μου φάνηκε σαν να ζωντανεύει το άγαλμα και να σίμωνε και κείνο ολοένα.

Καλύτερα να μην είχα πάει πιο κοντά, καλύτερα να μην είχα βιαστεί να δω την αλήθεια. Η καρδιά μου σκίστηκε και σαν παιδί έκλαψα όταν αντίκρυσα το χαλασμό που είχε σακατέψει το έργο μου. Σπασμένο ήτανε το χέρι της κοπέλας που έδειχνε του Μπότσαρη το όνομα. Της είχανε κάψε τα αυτιά και το πρόσωπό της ήταν αυλακωμένο από τις μαχαιριές. Μου θύμισε το πρόσωπο της Κλημεντίνης, όπως την είδα την τελευταία φορά. Ολάκερο το κορμί της ήταν σημαδεμένο από βόλια και στην πλάτη είχανε μερικοί χαράξει τα ονόματά τους. Και έτσι τελειώνει η καλύτερη δόξα της ζωής μου- το μοντέλο πεσμένο στην ύστερη εξαχρείωση, το έργο κολοβωμένο αγνώριστα και αδιόρθωτα κι ο πλάστης στην εξορία». Τι είχε συμβεί;

Η δεύτερη βεβήλωση από Έλληνες …

Το 1852, είχαν αρχίσει διαμάχες μεταξύ των Ελλήνων για τον βασιλέα Όθωνα. Τα πάθη είχαν εξαφθεί. Ο γιος του ήρωα, ο Δημήτριος Μάρκου Μπότσαρης, είχε τοποθετηθεί κατά την διάρκεια της βασιλείας, υπασπιστής του Όθωνα. Ορισμένοι ανεγκέφαλοι αντιβασιλικοί στο Μεσολόγγι, για να τον εκδικηθούν, επειδή τον θεωρούσαν βασιλικό, πήγαν στον τάφο του πατέρα του και με ασυγκράτητη βιαιότητα και πρωτοφανή εμπάθεια, τον ανέσκαψαν και σκόρπισαν τα οστά του. Ήταν η δεύτερη βεβήλωση, αυτή τη φορά δυστυχώς, από Έλληνες!!! Και για να συμπληρώσουν τη βεβήλωσή τους, ξέσπασαν και στο γλυπτό που είχε τοποθετηθεί στον τάφο του Μάρκου Μπότσαρη. Ο δημιουργός όταν είδε τι συνέβη στο γλυπτό του αισθάνθηκε συντριβή και φρίκη. Δεν πρόλαβε όμως να αποκαταστήσει τις φθορές του έργου του, γιατί αντιμετώπιζε προβλήματα υγείας που λίγα χρόνια μετά, τον οδήγησαν στο θάνατό του. Αργότερα το γλυπτό μεταφέρθηκε στο Παρίσι, όπου οι μαθητές του David d’ Angers, έκαναν τις κατάλληλες επεμβάσεις για την αποκατάσταση των ζημιών και των φθορών. Τελικά το άγαλμα επαναφέρθηκε στην Ελλάδα και τοποθετήθηκε στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο, ώστε να είναι προφυλαγμένο από πιθανή νέα βεβήλωση και από φθορά λόγω των μεταβολών του καιρού.

Η Ελλάδα τίμησε, για τη δωρεά του, τον Δαβίδ από την Αγγέρη, όπως εξελληνίσθηκε το όνομα του γλύπτη. Του απονεμήθηκε, τιμής ένεκεν, ο αργυρούς σταυρός του Βασιλικού Τάγματος του Σωτήρος. Τελικά ο διάσημος γλύπτης πέθανε φτωχός, αλλά τιμημένος, το 1856. Πέρασαν κάποια χρόνια και με χορηγία του Ελευθερίου Βενιζέλου αντίγραφο του περίφημου γλυπτού, τοποθετήθηκε στο μνημείο του Μάρκου Μπότσαρη στον Κήπο των Ηρώων στο Μεσολόγγι, το 1915. Το αντίγραφο είναι έργο του γλύπτη Γεωργίου Μπονάνου. Για το άγαλμα αυτό ο μεγάλος Γάλλος συγγραφέας Βίκτωρ Ουγκώ είχε πει: «Είναι δύσκολο να δω τίποτα πιο όμορφο στον κόσμο. Αυτό το άγαλμα ενώνεται με το μεγαλείο του Φειδία».

Πηγη…

Προτείνουμε:

  4 Σχόλια to “Ας μιλήσουμε σήμερα και για ένα ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΜΝΗΜΕΙΟ”

  1. Ωραίο χιστορικό γεγονός , ήρωες και θυσίες αρκετούς, φτάνει πια . Αλλά ποιοι είναι αυτοί που μας κρύβουν και πολεμούν τα μνημεία τον πραγματικών ελλήνων, και αυτών που μας τους παρουσιάζουν σαν ήρωες γιατί τους ταιριάζει;
    Όταν ακούω για εμφύλιο πόλεμο εξαιτίας ενός βαυαρού βασιλιά κάπου μυρίζει επέμβαση εξωτερικών συμφερόντων όπως και μετά και μέσω παγκοσμίου πολέμου, όταν τους αντιστασιακούς τους μεταονομασαν κομμουνιστές ενώ τους δωσίλογους τον Ναζί που σκότωναν και πρόδιδαν έλληνες τους πρότειναν σε όλα τα υψηλά αξιώματα μετά πολέμου κάτι από καιρό πάει πολλή στραβά.
    Ειδικά φίλες τον ελλήνων που πολέμησαν και έχουν θυσιαστεί για τα γεωπολιτικά σχέδια και εμμπόδιζαν την υποδούλωση τον ελλήνων με μυστικισμούς από λέσχες και καρτέλ , όπως Σουλιώτες και Ποντοιι από πολιτική άποψη τους έχουν φέρει σε χηρότερη κατάσταση μετά ΑΠΠ και ΒΠΠ . Αλλά εκεί δεν σταμάτησε ο πόλεμος του πολιτικού καθεστώς κατά διαφόρων φίλων τον ελλήνων. Αφού η καταπίεση τον Ποντίων της πρώην σοβιετικής ένωσης του 1990-χ δίχνει τον υπομονευτικό τρόπο ξένων συμφερόντων στην ελλάδα.

    Και όχι μόνο, και κάθε όρθια προσπάθια από φιλέλληνες έχει καταστραφεί η εμποδιστεί από κάποιες σκοτεινές δύναμης.
    Το άρθρο της κυρίας Τσιακίρη δεν είναι κάτι το εξαίρετο. Αυτό το ζούνε παρά πόλη έλληνες. Αλλά εκτός περηφάνιας τη έχει παραμείνη από ελληνικές αξίες ;
    Η ντροπή απλά είναι ένα σύμπτωμα αυτής της αξίας, αλλά όταν βασίζεται σε κάτι οποίο δεν επηρεάζεται από εσένα με θετικές πράξης είναι εκτός τόπου αυτός οι συνπεριφορά.
    Εδώ ο φυτευμένος εγωκεντρισμός εμποδίζει μια συνένωση ελλήνων και την αποκατάσταση βιώσιμων συνθηκών σε πολιτικό επίπεδο.

    Την ερώτηση της κυρίας που ανέκυψε μετά την συγκλονιστική αλλά και συνηθισμένη ιστορία την αναρωτιέμαι εδώkai χρόνια.

    Ο Έλληνας δεν έχει νεύρα,δεν εξοργιέται, δεν θυμώνει, δεν γίνεται εξωφρενων ;

    Τη πάθαμε ; Εγώ θυμώνω κάθε μέρα και περισσότερο, αλλά πιο πολλή με τους συνέλληνες παρά με τους καθεστωτικούς. Όλοι ξέρουν κάποιον η και πολλούς που βιώνουν δύσκολες εποχές, γιατί δεν το συζητάμε με γειτόνουςkai χωριανούς και στέλνουμε τους πολιτικούς και το ΔΝΤ μαζί με την ΕΚΤ στο διάολο όπως το έπραξε και η Ισλανδία ;

  2. Εε, καλά, όταν είναι για απόκρυψη ελλήνων ηρώων δείχνουν την ίδια δραστηριότητα όπως στην μνήμη μόνο μιας ομάδας ιδιαίτερης θρησκίας.
    Αλλά το Αστέρι του Δαβίδ δεν είναι μνημειακό σύμβολο τον ιουδαίων, είναι καθαρό ζιονισιτικό. Αυτό το μήνυμα θέλουν να περάσουν.
    Εμείς αλλάζουμε ονόματα, τους ήρωες σας και τους αντικαταστούμε με δικούς μας εκλεγμένους και τελικά η κάθε απόφαση σε δημοτικοί οι κυβερνητικοί-κρατικοί διάσταση κατά τον ελλήνων την περνάμε οπότε θέλουμε και με τους δικός μας όρους.
    Πόσους νόμους και αποφάσεις έχουν περάσει τα τελευταία χρόνια με υφιστάμενες ζημιές σε οικονομικά, δημοκρατικά πλαίσια και υθική βλάβη εμεσσα και άμεσα με τον σκοπό της εξουθένωσης τον ελλήνων και τον μηδενισμό της ανταγωνιστικότητα της οικονομίας, δηλαδή το ακριβώς αντίθετο που ομόλογοί η Τρόικα με της δήθεν μεταρρυθμίσεις για αναβαθμίσεις της ανταγωνιστικότητας.
    Σε ένα κλίμα, στο οποίο ξένα κλοπ καθορίζουν τους κανόνες οπότε θέλουν ποιος επενδυτής θα επένδουσε σε αυτήν την χώρα ?
    Μόνο πολυεθνικές εταιρίες οποίες ευνοούνται από τους προδοτικούς πολιτικούς και τραπεζίτες παίρνουν κρατικές περιουσίες και εταιρίες σε εξευτελιστικές τιμές.
    Ξένο χρήμα δεν υπάρχει.

    Και πως, εάν είχα 100 χιλιάδες € να επενδύσω στην ελλάδα θα είταν μια θνησιγενής επιχείρηση να το κάνω. Αφού ακόμα η ίδιοι προδότες και διεφθαρμένοι κάθονται στις θέσεις εξουσίας με της μισές και τα πριμ.
    Άδεια δεν περνεις, εάν πάρεις θα σου πει ο υπάλληλος η δήμαρχος δώσε 10% της κατανάλωσης και τα αλλά συνηθισμένα εκτός της υπερφορολογήσεις. Από την άλλη είναι η ξένες εταιρίες , οποίες δεν πληρώνουν φόρους στην ελλάδα και η εταιρίες η ιδιώτες tou ΚΙΣ.

    Ποια και που είναι η νομική ισότητα στον ανταγωνισμό ;

 Leave a Reply

(υποχρεωτικό)

(δεν δημοσιεύεται)

...